کاندوم چیست و برای چه کاری استفاده میشود؟
پیشرفت علم و همچنین روشهای علمی در مورد پیشگیری از بارداری و بیماریهای مقاربتی به اندازهای شده است که احتمال بارداری ناخواسته و انتقال آلودگیها و بیماریها در رابطه جنسی؛ کاهش چشمگیری داشته است. یکی از این وسیلهها که در جلوگیری از بارداری، بیماریها و عفونتها نقش بسیار پررنگی ایفا میکند، کاندوم است. در این مقاله قصد داریم تا بگوییم کاندوم چیست و درباره انواع، نحوه استفاده و دیگر موارد مرتبط به آن بگوییم.
کاندوم چیست؟
کاندوم وسیلهای اغلب از جنس لاتکس است که در دو نوع مردانه و زنانه به منظور جلوگیری از بارداری ناخواسته، انتقال بیماریها و عفونتها به هنگام رابطه جنسی، مورد استفاده قرار میگیرد. این وسیله به عنوان محبوبترین و رایجترین ابزار جلوگیری شناحته میشود. نوع مردانه کاندوم ارزان، مقرون به صرفه و در دسترس است. به طوری که میتوان آن را در تمامی داروخانهها، فروشگاهها و سایتهای فروشگاهی پیدا کرد.
در بسیاری از مراکز بهداشت این وسیله به شکل رایگان در راستای افزایش سلامت جنسی جامعه، در اختیار مردم قرار میگیرد. باتوجهبه فرهنگ ایرانی ممکن است بسیاری از افراد برای خرید کاندوم و انتخاب نوع مناسب آن به شکل حضوری، خجالت بکشند. فروشگاه لوکس ایرانا به منظور افزایش راحتی شما انواع کاندوم را به همراه توضیحات کامل درون فروشگاه خود برای خرید آنلاین، موجود کرده است. انواع کاندوم تاخیری، کاندوم خاردار و… در رایحهها و مدلهای مختلف برای خرید غیرحضوری و راحت در دسترس هستند.
کاندومهای زنانه و مردانه هر دو از ورود مایع منی به بدن جلوگیری میکنند. این عمل از بارداری ناخواسته جلوگیری میکند. این وسیله نه تنها برای جلوگیری از بارداری استفاده دارد، بلکه میتواند از بدن شما در برابر بیماریهای مقاربتی (STI) مانند HIV یا همان ایدز نیز محافظت کند.
دو روش عمده و همچنین پر استفاده در مردان برای جلوگیری از بارداری شامل کاندوم و وازکتومی میشود. کاندوم نوع برگشت پذیر و موقت پیشگیری از بارداری است. این در حالی است که، وازکتومی عمل جراحی در مردان است که به عنوان یک راه جلوگیری دائمی در نظر گرفته میشود.
انواع کاندوم چیست؟

انواع کاندوم بر اساس معیارهایی مانند:
- جنس
- ضخامت
- جنسیت استفاده کننده (زنانه یا مردانه)
- بافت و مدل سطح
- رایحه
- خاصیت تاخیری و تحریککنندگی
معرفی میشوند. کاندومهای مردانه به عنوان محبوبترین مدل شناخته میشوند. نمونههایی با ضخامت کم یا اصطلاحا (Extra thin)، بافتهای خاردار یا شیاردار و دارای خاصیت تاخیری از کاربردیترین کاندومها به حساب میآیند.
بیشتر کاندومها از مواد زیر ساخته میشود:
- لاتکس
- پلی اورتان
- پلی ایزوپرن که نوعی مصنوعی از لاتکس است.
برخی از کاندومها با خاصیت (از بین برندگی اسپرم) به فروش میرسند. این نمونه از محصولات حاوی ماده شیمایی به اسم nonoxynol-9 هستند. باتوجهبه توصیه پزشکان بهتر است از خرید این مدل از وسایل جلوگیری، صرف نظر کنید.
کاندومهای مردانه انواع مختلفی دارند که ممکن است ندانید کارندوم خاردار چیست و یا اینکه کاندوم طعم دار چیست. این دو تنها دو نوع پرطرفدار کاندوم هستند که شاید نام آنها را بسیار شنیده باشید. اما در ایران کاندومها و انواع آنها را میتوانید با نامهای زیر پیدا کنید که هر کدام از این موارد دارای ویژگی خاصی هستند:
- کاندوم خاردار
- کاندوم طعم دار
- کاندوم مسافرتی
- کاندوم برقی
نحوه استفاده از کاندوم
استفاده و نحوه قرار دادن کاندومهای مردانه از نوع زنانه آن بسیار راحتتر است. برای اینکه آن را استفاده کنید و روی بدن خود قرار دهید کافی است مراحل زیر را انجام دهید:
- منتظر بمانید تا آلت تناسلی شما کاملاً قائم شود.
- بسته کاندوم را با دقت پاره کنید.
- تقریباً ۳ سانتیمتر کاندوم را باز کنید.
- در حالی که نوک کاندوم را فشار میدهید، آن را روی آلت تناسلی خود قرار دهید تا هوا خارج شود و فضای لازم برای منی باقی بماند. این مرحله مهم به جلوگیری از شکستن کاندوم کمک میکند.
- کاندوم را تا انتهای آلت تناسلی خود بکشانید.
- در نهایت اگر حباب داخل آن قرار داشت آن را از بین ببرید.
در برخی موارد میتوانید از روغنها و اسپریهای روان کننده روی کاندوم استفاده کنید. شما نباید از روان کنندههای پایه روغن با کاندوم لاتکس استفاده کنید. آنها میتوانند به لاتکس آسیب برسانند و باعث شکستن کاندوم شوند. برای روان کننده به دنبال موادی باشید که پایه آب هستند.

نحوه برداشتن کاندوم
هنگامی که آلت تناسلی خود را از خارج میکنید، پایه کاندوم را نگه دارید. بدون خارج کردن مایع درون آن، کاندوم را با احتیاط برداشته و دور بیندازید. کاندوم را درون دستشویی نشویید.
همیشه آلت تناسلی مرد در حالی که هنوز قائم است باید کاندوم را خارج کرد. در غیر این صورت، در حین خروج کاندوم شما میتواند پاره شود و از بین برود.
اگر کاندوم جدا شد چه باید کرد؟
اگر کاندوم شما در حین رابطه جنسی جدا یا پاره شد، باید به پزشک عمومی خود مراجعه کنید یا در اسرع وقت به کلینیک سلامت جنسی مراجعه کنید؛ زیرا ممکن است به پیشگیری از بارداری اورژانسی نیاز داشته باشید. پیشگیری از بارداری اورژانسی، مانند قرص یا دستگاه داخل رحمی (IUD)، میتواند برای جلوگیری از بارداری استفاده شود.
نکات نگهداری از کاندوم چیست؟
قبل از استفاده، لازم است تاریخ انقضا کاندوم بررسی کنید و درباره نحوه انتخاب سایز کاندوم بدانید. از استفاده از کاندوم منقضی شده یا آسیب دیده خودداری کنید. علاوه بر تاریخ انقضا، هنگام قرار دادن درون کیف و یا هر جای دیگری باید مراقب باشید تا پاره نشود و آسیب نبیند. قرار دادن آن به صورت مداوم درون کیف و هر وسیلهی دیگر، باعث خشک شدن و ترک خوردن آن شود. برای نگهداری کاندوم، یک جعبه کوچک کنار بگذارید و با این کار هم در نگهداری آن ایمنی را رعایت کنید و هم آنها را در جایی مرتب و دور از چشم سازماندهی کنید. این کار از کاندوم در برابر خم شدن و همچنین ترک خوردن محافظت میکند که طول عمر آن را بیشتر میکند.
اگر به طور مداوم کاندوم را در جایی مانند کیف قرار میدهید، قبل از استفاده از آن، حتما مطمئن شوید که خشک یا شکننده نباشد. به عنوان یک قاعده کلی در نگهداری از کاندوم باید عنوان کنیم که این وسیله هر چه مدت زمان زیادی در جایی قرار بگیرد، احتمال فاسد شدن و از بین رفتن آن زیاد است.
کاندومهای مردانه چقدر در جلوگیری از بارداری موثر هستند؟
کاندومهای مردانه وقتی به درستی استفاده میشوند، یک ابزار موثر برای جلوگیری از بارداری هستند. براساس آمارها استفاده صحیح از کاندوم مردانه، ۹۸% از بارداری ناخواسته جلوگیری میکند. سالانه حدود ۱۸ نفر از ۱۰۰ زنی که از کاندوم مردانه به عنوان تنها وسیله کنترل بارداری استفاده میکنند، باردار میشوند.
برای اینکه بیشترین اثربخشی را از کاندوم بگیرید موارد زیر را دنبال کنید:
- مطمئن شوید که کاندوم را به درستی و طبق دستورالعملی که عنوان کردیم استفاده کردید.
- اگر کاندوم را به صورت وارونه استفاده کردید، باید یک کاندوم جدید استفاده کنید.
- هرگز از کاندوم استفاده مجدد نکنید.
- از کاندومهای زنانه و مردانه به طور همزمان استفاده نکنید. این استفاده همزمان میتواند باعث آسیب رساندن به کاندومها و کاهش کارایی آنها شود.
- از روان کنندههای روغنی و مواردی از این دست با کاندوم لاتکسی استفاده نکنید.
- شما میتوانید از محصولات پایه روغن با کاندومهای مصنوعی مانند کاندومهای پلی یورتان استفاده کنید.
- با استفاده از کاندوم با سایر روشهای جلوگیری از بارداری، مانند کنترل بارداری به روش هورمونی، میتوانید خطر باردار شدن خود را حتی بیشتر کاهش دهید.
بعضی از کاندومها حاوی اسپرم کش به نام nonoxynol-9 هستند. اکثر پزشکان توصیه میکنند از کاندومهای اینگونه استفاده نکنید، زیرا هزینه بیشتری دارند، دوام چندانی ندارند و میتوانند خطرات سلامتی مانند عفونتهای دستگاه ادراری را به همراه داشته باشند. اگر میخواهید از اسپرم کش به عنوان پشتیبان استفاده کنید، از اسپرم کش واژن به جای کاندومهای دارای این قابلیت استفاده کنید.
کاندوم علاوه بر جلوگیری از بارداری، خطر ابتلا به بیماریهای واگیردار یا انتقال بیماریهای مقاربتی را نیز کاهش میدهد.

مزایای کاندوم مردانه چیست؟
محبوبیت کاندومهای مردانه به عنوان یک روش کنترل بارداری نشان دهنده راحتی آنها است. مزایای کاندوم مردانه شامل موارد زیر میشود:
- مقرون به صرفه بودن
- دسترسی آسان
- در صورت استفاده صحیح، در جلوگیری از بارداری موثر است.
- در صورت استفاده صحیح، در جلوگیری از بیماریهای مقاربتی موثر است.
- برای جلوگیری از انزال زودرس در برخی از مردان مفید است.
خطرات و عوارض جانبی استفاده از کاندوم نسبت به مزایای آن بسیار کم است.
مضرات کاندومهای مردانه چیست؟
استفاده از کاندوم مردانه خطرات و معایبی نیز دارد. مشکلات استفاده از کاندوم و خطرات آن شامل موارد زیر میشود:
- میزان خطای نسبتاً بالا در صورت استفاده نادرست یا اشتباه
- کاهش میزان احساس ارضا شدن در مردان
- تحریک پوست، مانند اگزما، به دلیل حساسیت به لاتکس یا آلرژی
- واکنشهای آلرژیک به اسپرم کشها، روغنها، رایحهها و سایر مواد شیمیایی موجود در کاندومها
بسیاری از موادی که به عنوان اسپرم کش در کاندوم موجود است، باعث بروز حساسیت پوستی و خشکی پوست میشود و در برخی موارد خطر ایدز را در بر دارند.
حساسیت در استفاده از کاندومهای مردانه یا حساسیت به لاتکس
اگر به لاتکس لاستیک آلرژی دارید و میخواهید از کاندوم استفاده کنید، میتوانید سراغ انواع ساخته شده آن از پلی اورتان یا پلی ایزوپرن بروید. کاندومهای پلی اورتان از پلاستیک ساخته شدهاند. در حالی که آنها حس متفاوتی نسبت به کاندومهای لاتکسی دارند، اما بسیار کارآمد هستند. کاندومهای پلی ایزوپرن نیز از لاتکس مصنوعی ساخته میشوند. آنها برای اکثر افراد مبتلا به آلرژی به لاتکس ایمن نیستند، زیرا واکنشهای آلرژیک معمولاً به جای خود لاستیک توسط آلودگیهای طبیعی موجود در لاتکس ایجاد میشود. کاندومهای پلی ایزوپرن نسبت به نوع پلی اورتان آن بیشتر شبیه کاندومهای لاتکس هستند.
اگر کاندوم لاتکسی باعث بروز حساسیت به کاندوم در شما میشود، اما استفاده از دستکشهای لاتسکی بیمارستانی حساسیتی در شما ایجاد نمیکند، باید به دنبال حساسیت دیگری غیر از حساسیت به لاتکس باشید. برندهای مختلفی در بازار برای خرید کاندوم وجود دارد که شما باید در مورد انتخاب خود بسیار با فکر عمل کنید و سراغ خرید معتبرترین برندهای کاندوم جهان، چرا که قصد شما جلوگیری از بارداری است. برند کاپوت و خرید کاندوم کدکس را میتوانید هنگام خرید به یاد داشته باشید و کمی از سردرگمی انتخاب برند خود را دور کنید.
سخن پایانی
کاندوم برای بسیاری از افراد یک گزینه در دسترس و عالی برای کنترل و پیشگیری از بارداری است. با این حال، باید در مورد استفاده و اینکه چه نوع کاندومی بخریم، بسیار وسواس به خرج دهید تا اثربخشی بسیار به دست آورید. در نهایت هم میتوانید برای پیشگیری و اطمینان روشهای دیگر مانند روشهای هورمونی نیز را در کنار کاندوم استفاده کنید.